Zostań Zuchwałym! Weź zdrowie w swoje ręce!...

  ,,Choremu nieskończenie łatwiej jest wyobrazić sobie raj niż zdrowie."      Emil Cioran

OMEGA 3 – badania naukowe

2012-11-24 22:16:18, komentarzy: 0

 

Nowe korzyści związane z OMEGA 3 – badania naukowe

 

Kwasy tłuszczowe omega 3 to od niedawna modny temat. Większość z nas coś słyszała o zdrowym tłuszczu, który pochodzi z ryb, niektórzy znów zaczęli podawać swoim dzieciom tran. Na rynku pojawiają się dodatki żywieniowe mające uzupełniać tłuszcze typu omega 3. Oto garść naukowo dowiedzionych faktów na temat kwasów tłuszczowych omega 3.

 

Czy masz pod dostatkiem właściwych, zdrowych tłuszczów?

 

TUFTS UNIVERSITY HEALTH & NUTRITION LETTER, JULY 2007 – Raport Specjalny

 

Jeśli chodzi o zdrowe rodzaje tłuszczu, Amerykanie powinniśmy sobie uświadomić kilka rzeczy. Większość z nas spożywa 10 razy więcej tłuszczów typu omega 6 (głównie w postaci olejów roślinnych) niż omega 3, których źródłem są głównie ryby. Kiedy badacze z TUFTS – centrum badań medycznych w Nowej Anglii prowadzili Narodowe Badania Zdrowia i Nawyków Żywieniowych (National Health and Nutrition Examination Survey – NHANES), odkryli, że w dowolnie wybranym dniu tylko ¼ populacji spożywała jakiekolwiek tłuszcze omega 3 (DHA lub EPA).

 

Nie, żebyśmy nic o tym nie wiedzieli. Już badania epidemiologiczne w późnych latach siedemdziesiątych wykazały niską umieralność na choroby sercowo-naczyniowe u Eskimosów jedzących dużo ryb, oraz że kwasy omega 3 są ważne dla zdrowia serca.

 

Amerykańska organizacja ds. serca (American Heart Association) zaleca spożywanie ryb, w szczególności gatunków tłustych, żyjących w {reg} zimnych wodach, jak łosoś (najwyższa zawartość omega 3) co najmniej 2 razy w tygodniu. Federalne zalecenia na temat diety zaktualizowane w 2005 roku również powtarzają to zalecenie. W 2000 roku Agencja ds. Leków i Żywności (FDA, Food and Drug Administration) zatwierdziła dokumenty zezwalające na stosowanie suplementów zawierających EPA i DHA wspomagających serce. Po rewizji dowodów na korzyści jakie omega 3 dają sercu i układowi krążenia w 2004 roku FDA rozszerzyła swoje stanowisko także na żywność bogatą w EPA i DHA: „badania wspomagające wskazują, że spożycie kwasów tłuszczowych typu omega 3 (DHA i EPA) może zmniejszać ryzyko choroby wieńcowej”.

 

Obecnie wiele nowych badań pokazuje szersze korzyści jakie dają DHA i EPA, nie tylko dla serca i układu krążenia, a nawet dla kondycji mózgu. W maju 2007 Narodowy Instytut ds. Starzenia (NIA – National Institute on Aging) ogłosił, że zamierza włączyć DHA do 18 miesięcznych testów klinicznych w związku z chorobą Alzheimera. W próby będzie zaangażowanych 400 uczestników w wieku 50 lat i starszych we wczesnym i średnim stadium choroby. Badania mają wykazać, czy DHA hamuje proces degeneracji funkcjonalnej i psychicznej (cognitive decline). Badani będą otrzymywać albo 2 gramy DHA dziennie albo placebo. Ani oni, ani personel żadnego z 51 miejsc badania nie będą wiedzieli, kto otrzymuje preparat, a kto placebo. Dyrektor instytutu, dr Richard J. Hodes mówi: „dotychczasowe wnioski z obserwacji i badań na zwierzętach nad działaniem omega 3 i chorobą Alzheimera dają podstawę do solidnych testów klinicznych”.

Dlaczego nie wszystkie kwasy tłuszczowe omega 3 są takie same?

 

Czym konkretnie są kwasy omega 3 i o co w tym właściwie chodzi? I dlaczego DHA i EPA muszą pochodzić z ryb?

 

Tłuszcze, jak wszystkie związki organiczne są oparte na węglu. Większość atomów węgla w molekułach tłuszczów są powiązane z atomami wodoru. Kiedy WSZYSTKIE atomy węgla są powiązane z wodorem, tłuszcz jest NASYCONY.

 

Jeśli JEDEN atom węgla jest zamiast tego związany z drugim atomem węgla, tłuszcz jest JEDNONIENASYCONY. Dla przykładu, olej rzepakowy jest bogaty w tłuszcz jednonienasycony.

 

Kiedy WIELE atomów węgla jest związanych z węglem zamiast z wodorem, tłuszcz jest WIELONIENASYCONY, jak w olejach sojowym i kukurydzianym.

 

Tłuszcze wielonienasycone istnieją w dwóch odmianach nazwanych zależnie od tego, gdzie w łańcuchu występuje pierwsze nienasycone połączenie (węgiel – węgiel). Chemicy liczą od końca łańcucha, stąd „omega”, koniec alfabetu greckiego. Tak więc mamy wielonienasycone tłuszcze typu omega 3 lub omega 6.

 

Ciało codziennie potrzebuje pewnej ilości tłuszczów dla utrzymania zdrowia. Organizm może wyprodukować niektóre potrzebne mu tłuszcze, ale dwa wielonienasycone tłuszcze muszą być dostarczone z pożywieniem. Większość z nas ma pod dostatkiem niezbędnego tłuszczu omega 6 (kwas linoleinowy), pochodzącego z olejów roślinnych. Ale badania NHANES wykazały, że otrzymujemy tylko 56 – 82% tłuszczów omega 3 (w postaci kwasu alfalinoleinowego – ALA). Dobrymi źródłami ALA są m.in. warzywa liściaste, orzechy włoskie, ziarna rzepaku, olej sojowy a w szczególności ziarna lnu.

 

Organizm może przetworzyć ALA, który ma tylko 18 atomów węgla w łańcuchu na kwasy omega 3 o dłuższych łańcuchach: przerywszy to kwas eikozapentaenowy (EPA) z 20 atomami, drugi to kwas dokosahexaenoinowy (DHA) z 22 atomami węgla w łańcuchu. Ale proces ten – tworzenie z ALA najpierw EPA, potem DHA – nie jest zbyt efektywny, więc nie ma sensu ekscytować się pożywieniem bogatym w ALA, jak orzechy włoskie lub ziarna lnu.

 

Nie przejmuj się, jeśli wydaje się to zbyt skomplikowane. Większość ludzi jeśli chodzi o tłuszcze typu omega 3 tkwi w głębokiej niewiedzy.

 

Dostawcy produktów bogatych w EPA i DHA zawiązali niedawno Światową Organizację EPA i DHA Omega 3 (GOED Omega3), grupę handlową której celem jest zwiększanie świadomości konsumentów. Organizacja w szczególności skupia się na różnicy pomiędzy ALA a EPA/DHA. Ma to oczywiście związek nie tylko ze zdrowiem, ale także z finansami – chodzi o ponad 800 nowych produktów z omega 3 wprowadzonych na rynki Ameryki i Europy w samym 2006 roku.

 

Odkładając jednak marketing na bok, pozostaje podstawowy fakt: najlepszym źródłem EPA i DHA – tłuszczów, dla których jest najwięcej dowodów na korzyści dla zdrowia – są ryby (ale NIE PLAUSZKI RYBNE).

 

Oleje z mikroalg oferują wegetarianom dobre źródło EPA, ale nie DHA.

 

Korzyści dla mózgu

 

Chemia związana z DHA i EPA może także pomóc w wyjaśnieniu możliwych korzyści dla kondycji mózgu. DHA jest tłuszczem występującym w mózgu w największej ilości, szczególnie w neuronach i synapsach kory mózgowej, „substancji szarej” odpowiedzialnej za pamięć, mowę i myślenie.

 

U pacjentów z chorobą Alzheimera wykryto niedobory DHA w błonach komórkowych substancji szarej. Choroba Alzheimera jest także związana z czynnikami zapalnymi w mózgu a zarówno EPA i DHA działają przeciwzapalnie.

 

Badacze z Uniwersytetu Kalifornijskiego robili eksperymenty na myszach. Niedawno napisali w Journal of Neuroscience, że DHA może blokować tworzenie w mózgu białek związanych z chorobą Alzheimera.

 

Pod koniec 2006 roku badacze z TUFTS odkryli pierwsze dowody na wpływ poziomu DHA we krwi na zmniejszanie ryzyka choroby Alzheimera (patrz – raport specjalny TUFTS ze stycznia 2007). Ernst J. Schaefer, dyrektor Lipid Metabolism Laboratory w Tufts’ Jean Mayer USDA Human Nutrition Research Center on Aging wraz z kolegami ogłosili, że u pacjentów z najwyższymi poziomami DHA ryzyko demencji było o 47% niższe a ryzyko choroby Alzheimera o 39% niższe w porównaniu do pacjentów o najniższych poziomach DHA.

 

Uczestnicy badania o najwyższej zawartości DHA jedli przeciętnie prawie 3 posiłki rybne w tygodniu – znacząco więcej niż ci o najniższej zawartości DHA.

 

Dwa kolejne badania, obydwa opublikowane w American Journal of Clinical Nutrition dostarczają następnych dowodów, że tłuszcze omega 3 mogą zwalczać demencję i zaniki pamięci.

 

W badaniach w Holandii prowadzonych przez Boukie Maria van Geldera z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego i Środowiska poddano obserwacji 210 osób w wieku 70 – 89 lat, początkowo bez objawów choroby Alzheimera. Funkcje poznawcze (cognitive functions) oraz poziom spożycia ryb zbadano na początku studium i ponownie po pięciu latach. Wykazano bezpośredni związek pomiędzy wysokim spożyciem EPA/DHA a prewencją zaniku pamięci (cognitive decline). Osoby spożywające średnio 380 mg tych tłuszczów dziennie (tyle dają dwa do trzech rybnych posiłków tygodniowo) miały znacząco mniejsze problemy z pamięcią.

 

W drugich badaniach prowadzonych na Uniwersytecie Północnej Karoliny obserwowano 2251 mężczyzn i kobiet, mieszkańców Minneapolis w wieku średnio 57 lat. Wszystkim zbadano poziomy kwasów tłuszczowych i funkcje kognitywne na początku badania i ponownie 3 oraz 9 lat później. Wyższym poziomom omega 3 odpowiadało niższe ryzyko demencji objawiające się werbalnie, szczególnie u pacjentów z nadciśnieniem i dyslipidemią, chociaż nie w pozostałych testach kognitywnych.

 

W innym wydaniu tego samego czasopisma, William E. Connor i Sonja L. Connor z Uniwersytetu Naukowo Zdrowotnego w Oregonie powołali się na badania podobne do tych prowadzonych przez NIA. Dodali, że „możliwość, że DHA i EPA obecne w rybach zmniejszają ryzyko i objawy choroby Alzheimera są niezwykle interesujące”.

Pomoc dla oczy, stawów i serca

 

Korzyści jakie dają tłuszcze omega 3 nie powinny być ograniczane tylko do układu sercowo naczyniowego i mózgu. Nowe badania prowadzone przez Grupę Badawczą ds. Chorób Oczu Związanych z wiekiem, opublikowane w Archives of Ophtalmology wykazały, że spożywanie omega 3 ma związek z 39% zmniejszeniem tzw. zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem (Age-related macular degeneration – AMD). Spożycie DHA ma też związek z obniżeniem o 49% ryzyka AMD – największego powodu utraty wzroku powyżej 50 roku życia.

 

Dotychczasowe badania sugerują także, że omega 3 może redukować osłabienie stawów i zapotrzebowanie na leki sterydowe u osób z chorobami reumatycznymi.

 

I wbrew kontrowersyjnym analizom brytyjskim poddającym w wątpliwość korzyści jakie omega 3 daje sercu, przeważająca część literatury medycznej sugeruje spożywanie ryb jako wspomaganie układu sercowo naczyniowego. Alice H. Lichtenstein, dyrektor Tufts FiNRCA Cardiovascular Nutrition Laboratory wraz kolegami opublikowała wyniki badania które po raz kolejny wskazuje korzyści jakie dają EPA i DHA (ale nie ALA) dla serca. Lichtenstein zastrzega, że nie ma danych wskazujących, że suplementy z tłuszczów rybich obniżają ryzyko problemów kardiologicznych i że nie można powiedzieć, że spożywanie suplementów z tłuszczu rybiego może zastąpić zjadanie dwóch rybnych posiłków tygodniowo.

 

W maju 2007 badacze z Grecji włączyli się z badaniami nad związkiem spożycia ryb z poprawą funkcji elektrycznych w komórkach serca. Poprawa w taki sposób cyklu elektrycznego serca mogłaby pomóc w arytmii serca.

 

Nie trzeba być kardiochirurgiem ani chemikiem organicznym aby zrozumieć najważniejszy przekaz wszelkich dotychczasowych badań nad tłuszczami omega 3: jedz jak Eskimos – kwasy tłuszczowe obecne w rybach są dobre dla serca, mózgu, oczu i stawów.

Chcesz wiedzieć więcej na temat „kwasy tłuszczowe omega 3 a zdrowie”?

NIH evidence summary – http://ods.od.nih.gov/FactSheets/Omega3FattyAcidsandHealth_pf.asp

AHRQ Publications 04-E011-2,04-E010-2,04-E009-2.

NIA Alzheimer’s Disease Education and Referral Center, (800) 438-4380, http://www.nia.nih.gov/Alzheimers.

GOED Dmega-3 - http://www.goedomega3.com.

Journal of Neuroscience, April 18,2007; abstract at http://www.jneurosci.org/cgi/content/abstract/27/16/4385.

Archives of Neurology, November 2006 (Tufts DHA Alzheimer’s study); abstract at http://archneur.ama-assn.org/cgi/content/abstract/63/11/1545.

Journal of Clinical Nutrition, April 2007; abstracts at http://www.ajcn.org/cgi/content/abstract/85/4/1142 and http://www.ajcn.org/cgi/content/abstract/85/4/1103.

Archives of Ophthalmology, May 2007; abstract at http://archopht.ama-assn.org/cgi/content/short/125/5/671.

American Journal of Clinical Nutrition, May 2007 (heart rhythm); abstract at http://www.ajcn.org/cgi/content/abstract/85/5/1385.{/reg}{pub}{loadposition register}{/pub}

 

autor link

« powrót

Dodaj nowy komentarz

Lista wpisów

Darmowe strony internetowe dla każdego