Zostań Zuchwałym! Weź zdrowie w swoje ręce!...

  ,,Choremu nieskończenie łatwiej jest wyobrazić sobie raj niż zdrowie."      Emil Cioran

Stewia: słodsza od cukru

2012-04-16 20:34:54, komentarzy: 0

CO TO JEST STEWIA?

 

Stewia: słodsza od cukru

 

Należąca do rodzaju Stevia, w którym występuje około 240 gatunków, roślina Stevia Rebaudiana Bertoni jest jedyną uprawianą do celów spożywczych, znaną pod nazwą Stewia. Liście tej rośliny są wykorzystywane do słodzenia. W nich to występują dwa składniki, stewiozyd i rebaudiozyd (Reb A), które są ponad 200 razy słodsze od cukru.

To właśnie te składniki pozyskuje się do produkcji różnych produktów o nazwach: Stevia, Stewiozyd, Steviana i innych.

Uprawa i Zbiory Stewii

 

Roślinę Stewii uprawia się obecnie w celach handlowych w różnych miejscach na świecie, w tym w Azji, Indiach, Ameryce Północnej, Ameryce Południowej i Europie. Dziko rośnie jedynie w swoim środowisku naturalnym w Paragwaju i Brazylii. Uprawa tej rośliny, oferującej zadziwiające korzyści zdrowotne, wymaga światła słonecznego, zraszania i ogromnej troski. Po zbiorach, które odbywają się 3-4 razy do roku, liście stewii czyści się, a następnie suszy w celu ekstrakcji korzystnych składników wykorzystywanych do tworzenia różnych form Stewii. Świeże liście Stewii można także gotować i naparu używać jako herbaty lub naturalnego słodzika w płynie.

 

Roślinę można uprawiać w niemal każdym kraju na świecie. Jednak wykorzystanie ekstraktu Stewii jest znacznie bardziej ograniczone. Część państw używa Stewii w wielu produktach żywnościowych, inne zezwalają jedynie na zastosowanie jej jako suplementu diety. Bez względu na politykę poszczególnych rządów, uprawy Stewii ciągle się mnożą, a popularność produktu nieustannie rośnie.

Historia

 

Uważa się, że stewia została odkryta około połowy XIX wieku, w czasach gdy Indianie z południowoamerykańskiego szczepu Guarani nazywali ją kaa-he-he. Byli jej pierwszymi znanymi użytkownikami, sposoby wykorzystywania rośliny mieli proste, a niektóre z zastosowań do dziś pozostały popularne. Gdy stosowanie stewii się rozpowszechniło, wkrótce zyskała popularność również w sąsiadujących regionach. Kaa-he-he szybko stałą się modna w Paragwaju i wkrótce udokumentowano wiele jej zastosowań.

 

Jak na ironię, odkrycia stewii dla świata nie przypisuje się ani Indianom Guarani ani Paragwajczykom. W roku 1905 splendor przypadł włoskiemu botanikowi Moisésowi Santiago Bertoniemu. Po intensywnych staraniach mających na celu uzyskanie tej rośliny, niespodziewanie mu ją przysłano. Bertoni w ciągu jednego roku dokładnie ją przebadał, nadał jej nazwę (Stevia Rebaudiana Bertoni) i opublikował wyniki swoich prac. Informacja obiegła świat i Stevia Rebaudiana Bertoni z "mało znanej rośliny" stałą się prawdziwą sensacją. Wkrótce potencjalni plantatorzy zorientowali się, że niebezpieczne wyprawy w głąb Ameryki Południowej nie są konieczne, bo stewię można łatwo uprawiać jeżeli tylko uda się odtworzyć wilgotny klimat potrzebny do jej rozwoju.

 

W roku 1921 George Brady, amerykański Komisarz ds. Handlu przedstawił Departamentowi Rolnictwa USA informację w której określił stewię jako "nową roślinę, przedstawiającą wielkie możliwości". Okazało się, że nie zrobiło to na Ameryce wrażenia. Jednakże we Francji podejście było inne. W roku 1931 dwóm francuskim chemikom udało się wyodrębnić z liści stewii trzy białe, krystaliczne substancje - później nazwane stewiozydami. Wyniki tych prac zrobiły wrażenie w kręgach naukowych, jednakże było wiele wątpliwości co do roli jaką stewia mogłaby odgrywać w nowoczesnym społeczeństwie.

Stevia dzisiaj

 

Stewia została już uznana za całkowicie naturalny substytut cukru, którego bezpieczeństwo spożywania potwierdza się już od stuleci w Ameryce Południowej. Ale nie tylko, przeprowadzono ponad 200 badań naukowych, a wszystkie z nich potwierdziły, że glikozyd Stewii jest bezpieczny.

 

W latach 60-tych XX wieku Japonia rozpoczęła wdrażanie nałożonego przez rząd zakazu stosowania w żywności substancji chemicznych. Informacje o niezawierających syntetycznych substancji stewiozydach były obiecujące. Prowadzono tam więc intensywne badania i do roku 1990 na Japonię przypadało 40% światowego zużycia stewii. Dziś stewia jest tam stosowana komercyjnie na ogromną skalę.

 

Pomimo iż stewia miała już historię pomyślnego stosowania i okazała się bezpieczna, jej wprowadzenie do użytku w USA po początkowych perturbacjach stało się możliwe dopiero pod koniec lar 90-tych ubiegłego wieku. Należy zauważyć ,że jednostka Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), JEFCA wyznaczyła wartość DOPUSZCZALNEGO DZIENNEGO SPOŻYCIA Stewii. Jest to równoznaczne z potwierdzeniem faktu, że Stewia jest bezpieczna do konsumpcji przez ludzi.

 

W dniu 12 listopada 2011 roku Unia Europejska dokonała prawdziwego przełomu w zakresie stosowania stevii. Na podstawie rozporządzenia nr 1131/2011, dopuściła stevię (glikozydy stewiolowe) do spożycia na terenie wszystkich krajów członkowskich. To prawdziwa rewolucja w możliwości słodzenia napojów i potraw.

 

Składniki rośliny Stewia

 

Najważniejszymi składnikami rośliny są glikozydy Stewii, które są słodsze od cukru o 250 do 400 razy. Ich dodatkowym atutem jest fakt, że nie mają kalorii. Całkowicie rozpuszczają się w wodzie, dzięki czemu ekstrakcja tych składników z liści jest łatwa i naturalna. Dwa najistotniejsze glikozydy to Steviozyd i Rebaudiozyd-A, odporne na temperaturę do

200°C. Te dwa składniki są niezbędne do stworzenia ze Stewii handlowych produktów, typu Better Stevia™.

 

Suszone liście są od 15 do 30 razy słodsze niż liście cukru trzcinowego. Glikozydy steviolu dają słodki smak liściom Stewii. Każdy z dwóch komponentów składających się na słodycz rośliny posiada własne wyjątkowe właściwości.

 

Steviozyd (stevioside) jest odporniejszy na działanie wysokich temperatur niż Reb A, ale pozostawia odrobinę bardziej gorzki posmak. W preparatach Stewii występują także inne glikozydy, takie jak Rebaudiozyd C (R-C), Dulkozyd A, Rubusoside, Steviolbioside oraz Rebaudiozyd B (R-B).

Reb C również przyczynia się do gorzkiego posmaku, dlatego też Stewia powinna zawierać ponad 90% Reb-A, by zredukować ten smak.

 

Stewia różni się bardzo od innych substancji słodzących i z pewnością stanowi bezpieczną i smaczną alternatywę dla cukru. Co ważniejsze, jest to substancja słodząca, całkowicie naturalna, bo pochodzenia ziołowego. Zwiększa ona słodycz żywności i napojów nie zawierając przy tym kalorii, co czyni ją rośliną tym bardziej niezwykłą.

 

W ostatnich latach rośnie zainteresowanie produktami organicznymi. Coraz więcej konsumentów poszukuje naturalnych produktów słodzących, takich jak Better Stevia™.

 

Zastosowanie Stevii

 

Stewia jest rośliną wykorzystywaną w przemyśle spożywczym, w medycynie oraz w przemyśle kosmetycznym. W przemyśle spożywczym, stewia znalazła zastosowanie między innymi przy produkcji słodkich produktów o obniżonej wartości kalorycznej (np. wyroby cukiernicze, śniadaniowe przetwory zbożowe, nektary owocowe i warzywne, lody, fermentowane przetwory mleczne). W temperaturze do 200°C stewia nie ulega rozpadowi, może być stosowana do produkcji dżemów, galaretek, marmolad (o zredukowanej wartości energetycznej), a także do pieczenia ciast i ciasteczek.

Stewia znalazła szerokie zastosowanie w żywieniu ludzi chorych, a zwłaszcza:

w żywieniu chorych na cukrzycę. Pomimo słodkiego smaku, stewia nie podnosi stężenia glukozy we krwi, może zatem być bezpiecznie stosowana przez osoby chore na cukrzycę. Zarówno pacjenci z cukrzycą typu 1, jak również z cukrzycą typu 2 mogą słodzić napoje i potrawy stewią, bez obawy o wzrost glikemii.

w leczeniu dietetycznym osób pragnących zredukować nadmiary masy ciała. Stewia nie wnosi kalorii, stanowi więc doskonały zamiennik cukru. Może być wykorzystywana przy planowaniu posiłków o obniżonej kaloryczności, jako dodatek do napojów i słodkich potraw, w tym także deserów.

w dietoterapii chorych z podwyższonym ciśnieniem krwi. Glikozydy stewiolowe uznaje się za niemające wpływu na wielkość ciśnienia tętniczego krwi. Jednak pojawiają się doniesienia o obniżeniu zarówno skurczowego, jak i rozkurczowego ciśnienia krwi u chorych z nadciśnieniem tętniczym, którym podawano stewiozyd, w porównaniu do grupy kontrolnej. Pomimo, że mechanizmy hipotensyjnego działania stewii nie są dokładnie wyjaśnione, uważa się, że blokowanie kanałów Ca+2, efekt diuretyczny i natriuretyczny (skutkujące zmniejszeniem objętości krążącej krwi) mogą prowadzić do obniżenia ciśnienia.

w profilaktyce próchnicy. Stewia nie stanowi pożywki dla bakterii odpowiedzialnych za powstawanie próchnicy i nie powoduje ich namnażania. Te właściwości stewii wykorzystuje się przy opracowaniu receptur past do zębów i płynów do płukania jamy ustnej.

w żywieniu chorych na fenyloketonurię. Stewia, jako substancja słodząca może być stosowana w dietoterapii tego schorzenia, ponieważ nie zawiera fenyloalaniny.

 

Fragment z artykułu

Prezes Polskiego Towarzystwa Dietetyki

Dr Danuty Gajewskiej

 

« powrót

Dodaj nowy komentarz

Lista wpisów

Kreator www - przetestuj za darmo